System Rozwoju Dzieci i Młodzieży przez Grę w Szachy (SRDiM przez GwSz) przynosi korzyści osobiste w postaci wzrostu zdolności: interdyscyplinarnych np. zarządzanie, zdolności pamięciowe, analityczne; matematyczne w tym analityka, kombinatoryka; społecznych (aspekt osobisty) w tym kultura osobista, wzmocnienie więzi rodzinnych, tworzenie więzi międzypokoleniowych itd.; strategicznych w tym myślenie strategiczne; zdrowie w tym leczenie osób niepełnosprawnych chorych na autyzm, po wypadkach z urazami głowy, po udarze lub osób z niepełnosprawnościami fizycznymi, z chorobami psychicznymi, opóźnia też chorobę Alzheimera. Wspiera też leczenie innych chorób poprzez wyciszenie, relaksację, koncentrację, co korzystnie wpływa na leczenie osób z objawami lękowymi.
ROZWÓJ ZDOLNOŚCI ZARZĄDZANIA
Nauka gry w szachy umożliwia rozwój zdolności do zarządzania strategicznego i taktycznego. Zawodnicy w UKS Czternastka Warszawa Ursus (dzieci, młodzież, dorośli) zajmują się tym już od wczesnego okresu edukacji. Mamy przy tym w klubie do czynienia z szerokim zakresem zarządzania, gdzie występują wszystkie jego elementy konstrukcyjne: planowanie, działanie, kontrola, ciągłe doskonalenie. Elementy te realizowane są w obszarach: zarządzanie czasem, zarządzanie wiedzą, zarządzanie emocjami, zarządzanie jakością. W każdym z tych obszarów prowadzone są działania operacyjne oraz elementy zarządzania strategicznego.
ZARZĄDZANIE CZASEM
Zdolność zawodnika szachowego do zarządzanie czasem należy w UKS Czternastka Warszawa Ursus do podstawowych umiejętności. Związany jest z zarządzaniem czasem w różnych perspektywach: 1) perspektywa długa (cała zawodnicza kariera szachowa, od kilku do kilkudziesięciu lat); 2) perspektywa średniookresowa (zwykle trwa kilka lat) związaną z poszczególnymi etapami kariery zawodniczej np. okres młodzika; 3) perspektywa krótkookresowa związana z określonym sezonem sportowym, trwa jeden rok lub nieco krócej/dłużej; 4) perspektywa ultrakrótka dotyczy poszczególnych turniejów planowanych w danym roku. Zwykle w UKS Czternastka Warszawa Ursus, młodzi zawodnicy nie zarządzają czasem samodzielnie w 100%, zwłaszcza w perspektywie długiej i średniej, ale współuczestniczą w całym procesie i zdobywają doświadczenia razem z swoimi opiekunami/rodzicami, trenerami. Istotne jest, aby udział zawodników w zarządzaniu czasem w naszym klubie był możliwie duży.
W zarządzaniu czasem z perspektywy krótkoterminowej, w UKS Czternastka Warszawa Ursus kładziemy nacisk na budowanie świadomości, że rozgrywka szachowa rozpoczyna się znacznie wcześniej przed włączeniem zegara szachowego. Zawodnikom naszym znane jest powiedzenie, że “zawody wygrywa się przed zawodami”, co w praktyce wiąże się z koniecznością prowadzenia przygotowań do rozgrywki. Inny ważny element zarządzania czasem w UKS Czternastka Warszawa Ursus to punktualność. Zawodnik, który spóźnia się na rozgrywkę stawia siebie w gorszym położeniu, mimo, że partia jeszcze się nie rozpoczęła. Zawodnik, który gra w niedoczasie, w przypadku rozgrywek blitz oraz rapid, działa pod większą presją, ponosi większe ryzyko przegranej. Poza tym istnieją limity czasowe w odniesieniu do czasu rozpoczęcia rozgrywki. Zawodnik, który taki czas przekroczy zostaje wykluczony z tej rozgrywki (walkower) lub nawet z całego turnieju o ile stanowią tak przepisy turniejowe.
Akiba Rubinstein, prawdopodobnie najlepszy polski szachista wszechczasów, zarządzanie czasem z perspektywy rocznej przedstawiał następująco: 300 dni w roku pracuję nad szachami po 6 godzin dziennie, 60 dni w roku gram w turniejach, a 5 dni w roku odpoczywam.
W ramach zarządzania czasem w krótkim okresie, każdy szanujący się młody szachista w UKS Czternastka Warszawa Ursus dąży do wykonania planu gry do konkretnej rozgrywki a następnie przystępuje skoncentrowany do jego realizacji. Działania te przewidują etapy (debiut, gra środkowa, końcówka). W trakcie działania występują elementy kontroli a po zakończeniu gry elementy analizy i ciągłego doskonalenia.
Problem skoczka jako przykład zastosowań matematycznych w szachach
ROZWÓJ ZDOLNOŚCI MATEMATYCZNYCH
Choć szachiści nie prowadzą bezpośrednich obliczeń matematycznych, matematyka jest nieodłącznym elementem ich treningu. Posiada subtelny, ale istotny wpływ na ich codzienne praktyki.
Optymalizacja decyzji: Teoria gier: Bada strategie i decyzje podejmowane przez graczy. W szachach teoria gier pomaga w analizie optymalnych strategii i przewidywaniu ruchów przeciwnika. Teoria gier pomaga szachistom w podejmowaniu optymalnych decyzji. Analizując różne scenariusze i strategie, mogą przewidzieć najlepsze ruchy i unikać pułapek.
Trening umysłowy: Matematyka wspiera rozwój umiejętności logicznego myślenia i analizy, co jest niezbędne w szachach. Regularne rozwiązywanie problemów szachowych i analizowanie partii pomaga w doskonaleniu tych umiejętności.
Analiza pozycji: Kombinatoryka pomaga w analizie różnych możliwych ruchów i kombinacji na szachownicy. Szachiści uczą się rozpoznawać wzorce i przewidywać ruchy przeciwnika, co jest kluczowe dla planowania strategii. Dzięki kombinatoryce można obliczyć liczbę możliwych pozycji i ruchów w danej sytuacji.
Rozwój intuicji: Matematyczne podejście do gry pomaga w rozwijaniu intuicji. Szachiści uczą się rozpoznawać wzorce i struktury, co pozwala im szybko ocenić sytuację na szachownicy.
- Teoria grafów: Używana do analizy struktur i połączeń między różnymi pozycjami na szachownicy. Pomaga w zrozumieniu, jak różne figury mogą się poruszać i jakie są ich wzajemne relacje.
- Algebra: Używana do analizy wzorców i struktur na szachownicy. Algebra pomaga w zrozumieniu, jak różne figury mogą współdziałać i jakie są ich wzajemne relacje.
- Logika matematyczna: Pomaga w analizie i rozumieniu zasad gry oraz w podejmowaniu decyzji na podstawie logicznych przesłanek.
