Polski Związek Szachowy powstał 11 kwietnia 1926 w Warszawie podczas ogólnopolskiego zjazdu delegatów klubów, towarzystw szachowych oraz kilku zorganizowanych wcześniej okręgowych związków szachowych. Pierwszym prezesem PZSzach został Józef Żabiński. W statucie określono podstawowe zadania organizacji, m.in.: rozwój i popularyzacja szachów, kierowanie życiem szachowym w Polsce, reprezentowanie interesów polskich szachistów poza granicami kraju, koordynacja działalności klubów oraz wojewódzkich związków szachowych, organizowanie indywidualnych i drużynowych turniejów o mistrzostwo Polski w różnych grupach wiekowych. W 1927 Polski Związek Szachowy został przyjęty w poczet członków Międzynarodowej Federacji Szachowej (FIDE).

Po zakończeniu II wojny światowej PZSzach został reaktywowany 30 kwietnia 1946 i w tej formie istniał do końca 1950, kiedy został przekształcony w Sekcję Szachów Głównego Komitetu Kultury Fizycznej. Ponownie reaktywowany został w 1957.

Najwyższą władzą PZSzach jest Walne Zgromadzenie Delegatów, a bieżącą działalnością kieruje Zarząd, składający się z 9-11 członków, który wybierany jest na czteroletnie kadencje.